Generalnie o Finansach

Rok 2026 przynosi kolejne zmiany prawne, które będą miały wpływ na kierowców, pracowników, podatników oraz osoby korzystające ze świadczeń społecznych. Poniżej zestawienie najważniejszych nowości.

Wzrost płacy minimalnej.

Od 1 stycznia br. płaca minimalna wynosi 4 806 zł brutto. Jest ona wyższa o 140 zł w stosunku do roku 2025. Poniżej możecie zobaczyć, jak zmieniała się minimalna płaca brutto na przestrzeni lat.

Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS, MRPiPS oraz rozporządzeń Rady Ministrów (Dz.U.)

Prawo jazdy od 17. roku życia.

Od marca br. młodsze osoby będą mogły uzyskać prawo jazdy kat. B, jednak z pewnymi ograniczeniami. Będą musiały posiadać zgodę rodzica oraz przez okres 6 miesięcy jeździć pod nadzorem doświadczonego kierowcy. Dodatkowo będą podlegały surowszym zasadom w okresie próbnym (do ukończenia 20. roku życia, przy czym okres ten może ulec wydłużeniu w przypadku naruszania przepisów).

Opiekun musi mieć ukończone 25 lat, posiadać uprawnienia do kierowania pojazdem od co najmniej 5 lat, zawsze zajmować miejsce obok kierowcy, być trzeźwy (0,0 promila alkoholu we krwi) oraz nie być karany zakazem prowadzenia pojazdów w ciągu ostatnich 5 lat.

Młody kierowca do momentu ukończenia 18. roku życia nie będzie mógł wyjeżdżać za granicę, samodzielnie przewozić osób małoletnich ani pracować jako kierowca.

Będzie on również podlegał surowszym karom. Prowadzenie pojazdu bez opiekuna będzie skutkowało mandatem w wysokości 1 500 zł oraz zakazem prowadzenia pojazdów przez okres 3 lat. Naruszenia przepisów związane z prowadzeniem pojazdu poza Polską mogą skutkować wysokimi karami liczonymi w euro. Limit punktów karnych wynosi 20 pkt, natomiast po przekroczeniu 12 pkt obowiązkowy będzie kurs reedukacyjny.

Obowiązkowe kaski na rowery i hulajnogi.

Wprowadzono obowiązek noszenia kasków ochronnych, przede wszystkim dla dzieci i młodzieży do 16. roku życia, w celu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego. Brak spełnienia tego warunku będzie skutkował mandatem karnym do 100 zł.

Obserwując osoby korzystające z rowerów elektrycznych i hulajnóg, które często poruszają się z dużą prędkością, można odnieść wrażenie, że kaski powinny być obowiązkowe dla wszystkich. Liczba wypadków stale rośnie, a ich konsekwencje bywają bardzo dotkliwe.

E-doręczenia jako podstawowa forma kontaktu z urzędem.

Od 2026 r. e-doręczenia staną się obowiązkową formą komunikacji dla większości podmiotów publicznych, takich jak urzędy gmin, ministerstwa oraz dla części zawodów zaufania publicznego, m.in. adwokatów i radców prawnych.

Na ten moment dla obywateli korzystanie z e-doręczeń pozostaje dobrowolne. Zaletami tego rozwiązania są przede wszystkim szybkość odbioru korespondencji, wygoda oraz oszczędność czasu. W praktyce większość listów poleconych, po które obecnie musimy się zgłaszać, dotyczy właśnie podmiotów publicznych.

W dobie cyfryzacji i automatyzacji można przypuszczać, że taka forma kontaktu z urzędami stanie się w przyszłości standardem.

Wyższy zasiłek pogrzebowy.

Po wielu latach nastąpiła zmiana wysokości zasiłku pogrzebowego – z 4 000 zł do 7 000 zł, co oznacza wzrost o 75%. Należy pamiętać, że koszty związane z organizacją pogrzebu na przestrzeni lat znacząco wzrosły.

Dodatkowo od marca kwota zasiłku pogrzebowego będzie waloryzowana, jeśli inflacja w roku poprzednim przekroczy 5%.

Warto przypomnieć, że członkom rodziny zmarłego przysługuje pełna kwota zasiłku, niezależnie od faktycznych kosztów pogrzebu. Osobom spoza rodziny świadczenie wypłacane jest do wysokości poniesionych wydatków, jednak nie więcej niż obowiązujący limit. W przypadku gdy koszty pogrzebu pokrywa kilka osób lub instytucji, zasiłek jest dzielony proporcjonalnie.

Zmiany w stażu pracy – co się zmieni?

Od 1 stycznia 2026 roku w Polsce zacznie obowiązywać nowa definicja stażu pracy. To kolejna istotna zmiana w przepisach, która – podobnie jak wcześniejsze nowelizacje – będzie miała realny wpływ na sytuację pracowników.

Dotychczas przy ustalaniu stażu pracy uwzględniano głównie umowy o pracę. Nowe regulacje znacząco rozszerzają ten katalog i mają lepiej oddawać faktyczne doświadczenie zawodowe Polaków. W praktyce może to oznaczać dłuższy staż pracy, a co za tym idzie m.in. wyższy wymiar urlopu, dodatki stażowe czy szybsze nabycie określonych uprawnień.

Do stażu pracy będą wliczane m.in.:

• umowy cywilnoprawne (np. umowy zlecenia),

• prowadzenie działalności gospodarczej,

• praca wykonywana za granicą.

Warunkiem uwzględnienia tych okresów będzie opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne do ZUS.

Przewidziano również możliwość doliczenia okresów sprzed 1 stycznia 2026 roku. Pracownicy będą mieli 24 miesiące na ich udokumentowanie.

Jawność wynagrodzeń i równość płac od 2026 roku.

Rok 2026 przyniesie także zmiany w obszarze wynagrodzeń. Nowe przepisy mają na celu zwiększenie przejrzystości rynku pracy i ograniczenie różnic płacowych, w szczególności tych wynikających z płci.

Jedną z kluczowych zmian będzie obowiązek podawania widełek wynagrodzeń w ogłoszeniach o pracę. Pracodawcy nie będą już mogli stosować ogólnikowych sformułowań typu „atrakcyjne wynagrodzenie”.

Wprowadzony zostanie również:

• obowiązek stosowania neutralnego języka płciowego,

• zakaz pytania kandydatów o dotychczasowe zarobki.

Firmy będą zobowiązane do cyklicznego raportowania różnic w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn.

Zmiany w podatku od spadków i darowizn.

Wchodzą w życie dwie istotne zmiany.

Pierwsza dotyczy terminu zgłaszania nabycia spadku do urzędu skarbowego. Podatnik będzie mógł wnioskować o jego przywrócenie, jeśli uchybienie nie wynikało z jego winy (np. z powodu choroby), pod warunkiem przedstawienia odpowiednich dowodów.

Druga zmiana dotyczy momentu powstania obowiązku podatkowego. Zgodnie z nowymi przepisami powstaje on z chwilą:

• uprawomocnienia się orzeczenia sądu,

• zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia,

• wydania Europejskiego Poświadczenia Spadkowego.

Od tego momentu biegnie miesiąc na złożenie formularza SD-3.

Podwyżka stawek podatku od nieruchomości.

Rok 2026 przyniesie również zmiany w podatkach lokalnych. Jedną z nich będzie podwyżka maksymalnych stawek podatku od nieruchomości, ustalanych corocznie przez Ministerstwo Finansów w oparciu o wskaźnik inflacji.

Wyższe limity oznaczają, że gminy będą mogły – choć nie musiały – podnieść stawki podatku. Zmiany mogą dotyczyć zarówno osób prywatnych, jak i przedsiębiorców.

Ostateczna wysokość podatku zależeć będzie od decyzji lokalnych samorządów, dlatego warto śledzić uchwały rad gmin i miast.

Podsumowanie.

To tylko cześć zmian, które weszły od nowego roku. Standardowo już wzrosła akcyza na alkohol i tytoń, statki za abonament RTV, pojawiły się nowe przepisy dotyczące użytkowania balkonów itp.

Warto zapoznać się ze zmianami, które nas dotyczą, gdyż jak to mówią: IGNORANTIA IURIS NOCET, czyli nieznajomość prawa szkodzi.

Generalnie o Finansach

Zastrzeżenia prawne:

Treść niniejszego serwisu ma charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny, a zawarte tu treści są wyrazem osobistych poglądów ich autora.  Niniejszy serwis ani w całości ani w części nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa. Wszelkie decyzje finansowe i inwestycyjne podejmujesz drogi Czytelniku i Użytkowniku na własną odpowiedzialność. Dokładam wszelkich starań, aby prezentowane treści, w tym dane liczbowe, były poprawne. Jednak mogą zdarzać się błędy i z tego tytułu nie ponoszę odpowiedzialności.

Generalnie o Finansach